سایت جامع آموزش کوهنوردی

 1-  هر نفر بايد فهرست مكتوب وسايل را داشته باشد . بر اساس آن وسايل خودش را براي هر برنامه كنترل نمايد تا دربرنامه چيزي كم نياورد. تكيه به حافظه معمولأ پاسخگو نيست.

2-داشتن فنون سنگنوردي در حد كلاس كارآموزي واجب است.

3-رعايت مسائل زيست محيطي (به ويژه شيشه , فلز و پلاستيك را در محيط رها نكنيم ).

4-چه وسايلي را برداريم؟

   - لباس, كفش و گتر, كيسه خواب, چادر, كوله, زيرانداز, ظروف و وسايل گرمازائي وآشپزي متناسب با برنامه چراغ قوه كوچك.

   - در صورت درگيري با برف حتمأ كلنگ و عينك..

   - درهر شرايطي  يك طناب انفرادي و يك چراغ قوه كوچك .

   - در صورت احتمال هواي بد پرچم راهنما و عينك ضد طوفان.

   - در صورت احتمال يخ كرامپون.

  - با توجه به حساسيت و نوع برنامه ارتفاع سنج , قطب نما و نقشه.

5- چگونه لباس بپوشيم؟

      لباس بايد لايه لايه باشد. فرمول كلاسيك آن به اين ترتيب است:

      زيرترين لباس از جنس استرچ يا لباس كشي ترجيحأ زيپ دار(مخصوصأ در زمستان لباس زير نخي نباشد ) , لايه بعدي از جنس پشم و لباس رويي از نوع گرم كن ( نوع پولار از بهترين نوع است ). كت پر , بادگير نفس كش و لباس ضد آب (گورتكس )  در صورت موجود نبودن گورتكس از بادگير معمولي و پانچو مي توان استفاده نمود.

6- چگونه حركت كنيم؟

      فرمول كلاسيك آن عبارتند از:

   - هماهنگي قدم با نفس , تنظيم سرعت حركت با شيب و سختي مسير.

   - در تابستان استراحت در فواصل معين و در جاهاي بدون باد.

   - در زمستان حركت مداوم.

   - نه خيلي سريع و نه خيلي آهسته ( معمولأ ابتدا آهسته و پس از گرم شدن تندتر ).

   - حركت با چشم باز, با توجه به اطراف و مسير بازگشت و با توجه به فواصل و موانع و زمانها .

   - در صورت لزوم يادداشت برداري و جمع آوري هر چه بيشتر اطلاعات.

  - با احتياط و بدون خطر كردن زياد.

7- چگونه غذا بخوريم؟

 فرمول كلاسيك هرم غذايي:     

                                                               چربي

                                               -----------

                                                نشاسته

                                      -----------------------

                                                  قند

    - دفعات بيشتر

   - مقدارهردفعه كمتر

   - آب زيادتر و به ويژه در زمستان نوشيدني حتمأ گرم و شام مقوي استفاده شود.

   -نخوردن برف , مخلوط كردن آب برف با چيزي مانند سانديس , آب كمپوت , پودر ميوه , شكر و آبليمو, قند يا….

 8-چه وقت حركت كنيم ؟

   - مخصوصأدرزمستانها : صبح زودبايد حركت كرد چون روز كوتاه است و استفاده از روشنايي اواخر روز براي چادرزدن ضروري است.

   -  توجه به نوع برنامه (زمستاني يا تابستاني بودن برنامه ).

   - نبايد در تاريكي به نقاط مشكل برخورد كنيم و در هواي بد نبايد حركت خود را آغاز كنيم بلكه بايد منتظر هواي خوب بمانيم.

9-در برخورد با هواي بد چه كنيم؟

      همواره مسير بازگشت را در نظر داشته باشيم و اگر هواي بد زود گذر است (مثلأ در بهار ) آرام بگيريم تا بگذرد و اگر مداوم و طولاني است (مثلأ در زمستان ) بر دستيابي به هدف اصرار نكنيم.

10-با ارتفاع زدگي  چه كنيم؟

   -  در صورت بروز ناراحتي خيلي سريع ارتفاع نگيريم و در صورت تشديد ناراحتي ارتفاع را كم كنيم.

   -  در برنامه هاي بلند به بالاتر صعودكنيم و در پائين تر شب ماني هم هوايي كنيم (هم هوايي انطباق بدن با كاهش فشار هوا و كاهش مقدار اكسيژن است ).

   -  به هنگام سردردهاي جزئي از مسكن هاي مناسب استفاده كنيم.

11-مسائل سرپرستي چيست؟

        ايجاد هماهنگي , تقسيم كار و كنترل انجام وظايف.

12- براي اطلاعات بيشتر كتاب فنون كوهنوردي تأليف: شهريارمحمدبيگي و شماره هاي مختلف فصل نامه كوه و نيز آموزش نوين كوهنوردي تأليف رحيم دانائي را مطالعه كنيد.    

ادم ريوي ناشي از صعود به ارتفاعات يك موقعيت بسيار خطرناك است كه در ارتفاعات اتفاق مي‌افتد و زندگي كوهنورد را به مخاطه مي‌اندازد. هنگام بروز آن ريه‌هاي فرد مصدوم مملو از مايع مي‌شود؛ به طوري كه عمل تنفس به سختي صورت مي‌گيرد و اكسيژن كافي براي تداوم حيات به شخص نمي‌رسد. وقوع اين بيماري تقريباً غير قابل پيش‌بيني است. ممكن است به طور ناگهاني در فردي كه ظاهراً هم‌هوايي پيدا كرده است يا افرادي كه به سرعت صعود مي‌كنند يا كساني كه به دليل عدم هم‌هوايي مجدداً صعود مي‌كنند، رخ دهد.

از موراد تشديد كننده اين بيماري مواجهه با سرما و فعاليت بدني است.

تنشهاي جسماني در مقابل اين بيماري محافظتي نمي‌كند. به نظر مي‌رسد كه ادم ريوي ناشي از صعود به ارتفاعات  حدود 5/2 درصد از صعودكنندگان 2000 تا 4500 متر را تحت تاثير قرار دهد. اما در ارتفاعات بين 4500 تا 6500 متر به بالا بيشتر ديده مي‌شود. مرگ و مير آن در صورت درمان، 11 درصد و در صورت عدم درمان 24 درصد مي‌باشد.

به دليل تشابه علائم ادم ريوي با بيماري حاد كوهستان، كه در نتيجه صعود سريع اتفاق مي‌افتد، در مراحل اوليه اين دو با هم اشتباه مي‌شوند. علائم بيماري حاد كوهستان عبارت است از سردرد، بي اشتهايي، حالت تهوع، احساس بيماري، اسهال. ساير علائم آن بسيار شبيه علائم ادم ريوي است؛ نظير اضطراب، تنگي نفس، تند شدن ضربان قلب و سرفه كه علائم مذكور تشخيص اوليه مشكلات ناشي از صعود به ارتفاعات را ميسر مي‌سازد. در صورت عدم توجه به علائم فوق، علائم شديدتري بروز خواهد كرد و زماني كه شخص به خستگي وافر ناشي از بيماري برسد، كليه علائم ذكر شده به بدترين وجه ظاهر خواهد شد و در نهايت منجر به خس خس سينه و خروج مايعي صورتي رنگ از ريه مي‌شود. در اين مرحله مصدوم به طور جدي در خطر است و احتمال كلاپس ريوي و مرگ قريب‌الوقوع خواهد داشت. به منظور جلوگيري از مشكلات فوق با يك برنامه معقول هم‌هوايي مي‌توان با اين بيماري مقابله كرد. به اين ترتيب كه در ارتفاعات 2000 متر، روزي 300 متر و در ارتفاعات 4500 متر به بالا، روزي 150 متر صعود كافي خواهد بود. در صورتي مي‌توانيد مطابق برنامه پيشنهاد شده صعود كنيد كه با هيچ يك از مشكلات مذكور مواجه نشده باشيد. در صورت مشاهده هر يك از علائم فوق بايد فرود آييد. سه روز استراحت از اهميت بسزايي برخوردار است. بهتر است كه پايين‌تر از نقطه صعود به استراحت بپردازيد. برخي كوهنوردان زمينه ابتلا به بيماري حاد كوهستان را دارند. تجويز داروي دياموكس در طول مدت صعود به ارتفاعات بالاي 2000 متر مي‌تواند علائم مرضي را كاهش دهد. بايد توجه داشت كه رفع علائم مرضي نشان دهنده هم‌هوايي سريع شما نيست، بلكه فقط احساس بهبودب موقتي است. كوهنورداني كه مبتلا به ادم ريوي مي‌شوند در معرض خطر حملات بعدي به هنگام صعود هستند كه با تجويز داروي نايفيديپين احتمال وقوع علائم كاهش پيدا مي‌كند.

درمان ادم ريوي، فرود اضطراري و اكسيژن درماني است. در چنين مواقعي مي‌توان با استفاده از كيسه گامو، حالت صعود مصنوعي را به وجود آورد. به اين ترتيب كه مصدوم را در كيسه قرار مي‌دهند و با استفاده از پمپ باد فشار هواي داخل كيسه و اطراف مصدوم را افزايش مي‌دهند. افزايش فشار سبب ايجاد تعادل 330 متر مي‌شود. ولي بايد توجه داشت كه كيسه بايد به عنوان وسيله كمكي در انتقال مصدوم استفاده  شود نه به عنوان راه چاره. از آنجايي كه اين كيسه نسبتاً سنگين است و به كندي حركت مي‌كند، استفاده از آن نياز به مهارت و تجربه كافي دارد. نايفيديپين داروي انتخابي در درمان ادم ريوي است. پيشگام استفاده از آن پروفسور اوسوالد اولز است كه با مسنر همنورد بوده است.

مكانيسم اثر اين دارو به گونه‌اي است كه از افزايش فشار خون ريوي جلوگيري مي‌كند. زماني كه فشار خون در ريه‌ها بسيار بالا مي‌رود، مايعي از عروق خوني به بيرون تراوش مي‌كند كه همان مايع صورتي رنگ كف‌آلود است. در چنين مواقعي كپسول را سريعاً داخل دهان مصدوم مي‌گذارند تا با فشار دندان روي آن پاره شده و محتويات آن زير زبان جاري شود. بدين ترتيب سريعاً جذب جريان خون مي‌شود و نجات‌بخش خواهد بود. در صورت نياز مي‌توان دارو را تكرار كرد. مورد استفاده ديگر اين دارو پيشگيري از بروز مجدد ادم ريوي در افرادي است كه قبلاً به اين بيماري مبتلا شده‌اند.

چنانچه تصور مي‌كنيد دارو براي شما مؤثر است، رژيم درماني به شرح زير است:

1-  بيماري حاد كوهستان، 250 ميلي گرم دياموكس يكبار در روز (از انواع طويل الاثر)

2-  ادم ريوي، 20 ميلي گرم نايفيديپين سه بار در روز

كوهنورداني كه مبتلا به ادم ريوي مي‌شوند در حد بسيار ناچيزي قادر به هم‌هوايي هستند. اين مسئله محققان را بر آن داشت تا افرادي را كه در معرض خطر هستند شناسايي كنند و آگاه سازند.

پروفسور ريچالت و همكارانش تست ورزشي را ابداع كرده‌اند كه در آن شرايط ارتفاعات شبيه‌سازي شده است و واكنش افراد نسبت به وسيله تنفس هوايي كه اكسيژن آن كاهش مي‌يابد بررسي مي‌شود. بدين وسيله مي‌توانند معين كنند كه كدام دسته از افراد به درجات خفيف، متوسط و شديد بيماري حاد كوهستان مبتلا خواهند شد. اين مسئله در مورد ادم ريوي صدق نمي‌كند اما پروفسور ريچالت شديداً نگراني كساني است كه به تست پاسخ مثبت داده‌اند به ميزان زيادي در معرض ابتلا به ادم ريوي هستند و به آنها توصيه كرده است كه به ارتفاعات نروند. علي رغم توصيه توصيه وي سه نفر صعود كردند و هر سه بعلت عدم ريوي جان سپردند.

در تحقيقي كه ما (نگارندگان مقاله) با همكاري گروهي بلژيكي انجام داديم، مشخص شد كه افراد مبتلا بهادم ريوي در محيط شبيه‌سازي فشار خون ريوي بالاتري نسبت به كوهنوردان سالم دارند. علي رغم نتايج ارائه شده تست قابل اطميناني كه بتواند افراد در خطر را معين كند ابداع نشده است. ما آزموني مشابه آزمون يادشده ابدااع كرده و آن را در مورد گروهي از كوهنوردان كه به ارتفاعات صعود كرده‌اند بكار گرفته‌ايم. با وارد كردن افراد داوطلب به استنشاق هواي كم اكسيژن پاسخ فيزيولوژيك را مورد بررسي قرار داديم. اين دارو كه مشابه نايفيديپين مي‌باشد، بخاطر كنترل فشار خون در عروق ريوي كه در واقع جواب فيزيولوژيك به صعود به ارتفاعات بوده و افزايش بيش از حد آن موجب بروز ادم ريوي مي‌گردد، بسيار اميدوار كننده است.