
کوهستان کرکس، بخشی از نیمه شمالی رشته کوههای مرکزی ایران است که از شمال غربی شهرستان کاشان تا جنوب شرقی شهرستان نطنز ادامه دارد. کوه کرکس حاصل گدازههایی است که از راه شکافهای موجود در سطح زمین به بیرون راه یافتهاند.

کرکس ۳۸۹۵
غلبه شاه ۳۴۹۳
لالیوان ۳۳۵۰
ارشد ۳۱۹۹
آشنایی با تاریخ و فرهنگ منطقه نطنز :

به قول اورانسکی زبان شناس روس، در روستاهای طار، طرق، کشه،و چیمه مردم هنوز به زبان راجی(گویشی از فارسی قدیم)حرف میزنند که این گویش در بخشهایی از استان اصفهان مانند خونسار بدان تکلم می شود. مردم نطنز، همیشه در پرورش گل و باغ سازی،مشهور بوده اند.قلعه ای هست به نام قلعه وشاق که پناهگاه اسماعیلیه بوده است. این قلعه بالای صخره قرار گرفته و دسترسی به آن برای افراد معمولی غیر ممکن بوده است.بعضی ها می گویند این قلعه متعلق به اشکانیان است.اگر تاریخ نطنز را بخواهیم جدا از تحقیقات دیرنه تمدنی بدست آورده شده اخیر(مانند کشف استفاده از ذوب آهن در منطقه اریسمان نطنز)در نظر بگیریم، یعنی فقط از آثار و ابنیه بجای مانده ، تاریخ نطنز به دوران قبل از اسلام باز میگردد .نطنز به لحاظ دارا بودن آب و هوای خوب و هم از نظر قرار داشتن در مرکز ایران از ازمنه قدیم(ساسانیان) شکارگاه و تفرجگاه شاهان بوده که هم که ویژه گیهای این موقعیت موجب شده که در گذشته نطنز محلی برای عبور و تلاقی کاروانها و دادوستد آنها گردد، وجود چندین کاروانسرا در مرکز امروزی شهر نطنز نشاندهنده این مورد میباشد،مانند کاروانسراهای هال وین(هلال بین)، ملاعباس و علی اکبر که در مرکز شهر واقع هستند و مربوط به عهد صفوی میباشد ، اهم آثار تاریخی نطنز که امروز کماکان چه مورد استفاده و چه پابرجا باشد به دورانهای سلجوقیان و ایلخانیان و تیموریان و صفویان باز میگردد که برای تاریخ هریک سنگ نبشته ها و کتیبه هایی موجود است. می گویند مسجد اولیه جامع نطنز هزار سال پیش بر روی خرابه های آتشکده ساسانی ساخته گردید. خانقاه و بقعه شیخ عبدالصمد از دیگر ابنیه ای میباشند که در کنار مسجد جامع واقع است . همچنین بخشی از آتشکده که مربوط به دوره ساسانی بوده امروزه در شمالی خانقاه قرار داشته که ساختمان این آتشکده از چهار طاقی ساسانی و گنبد سنگی تشکیل گردیده که در حال حاضر چهار پایه و دو دهانه طاق آن باقی است .
رشته کوه کرکس از کوههای مرکزی ایران به شمار میرود وپهنه ای به وسعت3400 کیلومترمربع را زیر پوشش قرار داده است که در جهت شمال غربی – جنوب شرقی امتداد یافته است . مرتفع ترین کوههای آن عبارتند از : کمرسیاه ( 3630 ) , کوه کرگز( 3588 ) , زیرپل ( 3398 ) , لالی وان ( 3350 ) , پنجه علی ( 3225 ) , کوه کلنگ ( 2248 ) و مرتع ترین کوه این رشته کوه , کوه کرکس با ارتفاع 3895 متر از سطح دریاهای آزاد . کوهستان کرکس سرچشمه رودهای منطقه است که بشتر تا اوایل تیر ماه خشک میشوند .این رشته کوه در 100 کیلومتری شمال اصفهان و غرب شهر نطنز واقع است .
مختصات جغرافیایی کوه کرکس عبارتند از :
N : 3 , 27 ' , 21 و E : 51 ,47 ' , 59
رشته کوه کرکس از سنگهای آذرین متوسط ( از لحاظ اسیدی یا بازی ) آذر – آواری تشکیل شده است . متوسط بارندگی سالانه این کوهستان 200 تا 400 میلی متر است که این کوهستان را در شمار مناطق خشک تا نیمه خشک قرار داده است . از نظر زلزله خیزی مناطق جنوبی آن پرزیان و مناطق شمالی آن نیمه زیان به حساب می آیند .
مسیرهای اصلی صعود به قله کرکس :
1 - مسیر جنوبی( کشه ) – زمان تقریبی برای صعود ۵ ساعت
2- مسیر شمال غربی ( بید هند ) – زمان تقریبی برای صعود ۶ ساعت3- مسیر شرقی ( طامه ) – زمان تقریبی برای صعود ۷ ساعت
4- مسیر شمال شرقی ( اوره ) – زمان تقریبی برای صعود ۷ساعت
از چهار مسير به قله كركس مي توان صعود كرد :

1-مسير جنوبي(کشه) اين مسير از طرق رود كه در فاصله 25 كيلومتري نطنز است شروع مي شود طرق رود نيز در جاده نطنز-اصفهان قرار دارد و تا كشه كه آخرين آبادي در مسير است 5 كيلومتر فاصله دارد. از كشه به طرف چشمه اصفهانيها كه در مجاورت مرغداري است مي رويم و بعد از چشمه در راه مالرو به طرف شمال رفته، تا به چشمه لياسن برسيم كه تا اينجا شيب راه خفته است. از مشخصات اين چشمه درختان گردو است از اينجا به بعد شيب تند مي شود. در مسير بايد از كنار آبشار بگذريم با پشت سر گذاشتن آبشار پناهگاه نمايان مي شود. اين پناهگاه از نوع پيش ساخته است كه در سال 64 به همت كوهنوردان استان اصفهان و هيئت كوهنوردي در ارتفاع 3000 متري برقرار شده است و تنها پناهگاه موجود در منطقه كركس است. بعد از پناهگاه كه چشمه اي روبروي آن دائماً جريان دارد راه مالرو با شيبي تند در كنار شن اسكي ادامه مي يابد تا به آسمان گدار مي رسد و قله نمايان مي شود. راه بازگشت از شن اسكي است متوسط زمان صعود از اين مسير 5 ساعت است.
2-مسير شرقی(طامه) این مسیر از نطنز شروع مي شود. كه بايد از جنب هتل سرابان به روستاي طامه در غرب نطنز برويم. اين جاده حدود 4 كيلومتر است از طامه به طرف باغهايي كه در غرب ده به نام دراش هستند مي رويم در اينجا دو دره واقع است يكي پاپول كه در امتداد باغهاي ده قرار دارد و در انتهاي آن آبشار زيبايي وجود دارد و دره ديگر به نام پاكدار كه در جنوب باغها است و مسير از اين دره شروع مي شود كه بايد تا گردنه آن برويم و سپس از كمركش كوه به طرف غرب حركت كنيم. مشخصه صحيح بودن اين مسير تك درخت سپيدار بلند است كه از كنار آن مي گذريم و سپس با گذشتن از دره اي فرعي به دره اي طولاني مي رسيم كه به قله منتهي مي شود اين مسير بسيار زيبا است آب تا يك ساعت مانده به قله جریان دارد به همین دلیل آبشارهاي متعددي در مسير دیده میشود. لازم به ذكر است كه آبهاي دره هاي ديگر نيز به اين دره مي پيوندند كه اين نيز صحيح بودن مسير را نشان مي دهد قسمتهاي آخر اين دره سنگي مي شود كه بايد اين سنگها را دور زد تا به قله رسيد زمان طي شده در اين مسير 6 الي 7 ساعت است.
|
كركس از مسير کشه |
قله كركس |
3-مسيرشمال شرقی(اوره) پس از خروج از نطنز به میدانی که تابلوی روستای اوره را دارد میرسم بایستی به سمت کاشان مسیر را ادامه دهیم تا به جاده جدید تاسیس شده که تابلوی امام زاده سلطان گورآباد را دارد برسیم این جاده از بالای روستا اوره میگذرد. تا ده اوره حدود 5 كيلومتر است با خودروهای خود میتوانیم تا امامزاده سلطان گورآباد برویم سپس مسیر را از پایین امامزاده ادامه میدهیم دره اصلی را که همواره جریان آب بیشتری دارد ادامه میدهیم پس از ورود به دره در حدود 30 دقيقه بعد، از كنار آبشار گذشته و در انتها به يك شيب تند شني مي رسيم كه به قله منتهي مي شود. این مسیر نیز یکی مسیرهای زیبای کرکس میباشد و حدود 6 ساعت مدت صعود طول میکشد.
4- مسير شمال غربی (بيدهند) براي رسيدن به بيدهند بعد از طي 18 كيلومتر از جاده نطنز-كاشان(جاده قديم) به پل هنجن مي رسيم از اين پل جاده فرعي دو قسمت مي شود كه يكي به ابيانه منتهي مي شود و جاده ديگر پس از گذشتن از روستاي هنجن-چيمه-لوجر به دو راهي بيدهند-فريز هند مي رسد كه جاده سمت چپ به بيدهند منتهي مي شود اين جاده تا روستاي چيمه آسفالت است. در بيدهند امامزاده أي واقع است كه براي شب ماندن مناسب است. از روستا به طرف جنوب مي رويم تا به آخر بيشه ده برسيم. راه صعود از اين محل شروع مي شود كه با طي كردن راه مالرو در كنار آب به دو راهي مي رسيم كه در كنار آغل سنگي ساخته شده است و با ادامه دره سمت چپ و راه مالرو به طرف جنوب و تا سرچشمه آب پيش مي رويم و سپس با صعود از دامنه شرقي دره به طرف جنوب شرقي ادامه مسير مي دهيم تا به صخره بر مي خوريم كه نبايد با آن درگير شد و بايد از كنار آن و باز هم به طرف جنوب شرقي حركت نمائيم تا به قله برسيم(زمان 5 الي 6 ساعت).


